Bezdzież

Muzeum

Ponad 200 ręcznie tkanych fartuszków, autentyczne poleskie ornamenty, przedmioty użytku codziennego, podwórze urządzone w tradycyjnym stylu i wiele innych ciekawostek zobaczymy w Muzeum Twórczości Ludowej we wsi Biezdzież rejonu drohiczyńskiego.IMG_9858

Muzeum „Biezdzieskie fartuszki” zostało otwarte w 1999 roku i jak z samej nazwy wynika, największą dumą muzeum jest zbiór fartuszków, będących swoistym symbolem tego regionu Polesia. Gospodynie nosiły je aż do lat 80-tych XX-tego wieku. Z pokolenia na pokolenie przekazywane były sekrety haftowanych wzorów i technik tkackich. Nie znajdziemy dwóch takich samych fartuszków. A płótno musiało być na tyle cienkie, że zanim mistrzynie zabierały się do pracy, musiały przeciągnąć przez pierścionek zaręczynowy aż trzysta nici. Najstarszy fartuszek z kolekcji pochodzi z 1880 roku.

Tradycyjny wystrój poleskiej izby w rejonie drohiczyńskim

Tradycyjny wystrój poleskiej izby w rejonie drohiczyńskim

Ekspozycja mieści się w siedmiu przestronnych salach. Oprócz głównej atrakcji, możemy zobaczyć wystawy przedstawiające wystrój chaty chłopskiej, kolekcje ubrań i malarstwa, przyrządy rolnicze i tkackie. Początkowo zbiory muzealne składały się z około trzystu eksponatów. Dziś jest ich ponad tysiąc. I to wszystko – w naprawdę pięknej i gustownie wykonanej oprawie.

Podwórze

Muzeum sąsiaduje ze starą autentyczną zagrodą „Kalia plesa”. Podwórze zostało zbudowane na przełomie XIX i XX ww. w charakterystycznym dla Zachodniego Polesia stylu, gdzie wszystkie elementy zabudowy były stawiane chaotycznie w zależności od potrzeb gospodarza. Można tu łowić ryby lub przejechać się bryczką. Dodatkową atrakcją są zwierzęta gospodarskie – kury, króliki, kozy i konie. Wśród przedmiotów użytku codziennego widzimy między innymi bardzo ciekawy, używany w niektórych miejscach do dnia dzisiejszego, przyrząd do piłowania drewna, poleskie barcie nadrzewne, sanie autorstwa miejscowego mistrza rzeźby w drewnie Aleksego Tałataja.IMG_9876

„Strzałka”

Bezdzież jest jedyną wsią w rejonie drohiczyńskim, gdzie zachował się bardzo ciekawy wiosenny obrzęd – „Strzałka” („stryłka”). Jest to rodzaj procesji obok cerkwi Świętej Trójcy. Obecni trzymają się za ręce, śpiewają pieśni w korowodzie, któryma kształt strzałki (trójkąta), a nie koła, jak w większości podobnych obrzędów. W środku korowodu stoją dziewczynki – „ziarenka”. Wiosenny korowód symbolizuje zakończenie Wielkiego Postu. Dopiero po nim mieszkańcy Bezdzieża zabierają się do prac w polu, przemieszczając się ze wschodu na zachód – podążając „za słońcem”.

Historia wsi

Pierwsza wzmianka o Bezdzieżu pojawiła się w XIII wieku. W tym okresie wieś była częścią gminy zdzitowskiej, a wzdłuż przebiegała droga łącząca Wołyń z Litwą, co zapewniało jej aktywny rozwój. W 1566 roku Bezdzież otrzymał prawa miasteczka, a juz pod koniec XVIII został miastem, słynął jako centrum tkactwa.

Fartuszki bezdzieskie

Fartuszki bezdzieskie

Jednak wcześniej miasteczko było spalone podczas Wojny Północnej. W księdze cerkiewnej, będącej w chwili obecnej eksponatem Muzeum Krajoznawczego w Brześciu, zachował się taki zapis: „W 1704 roku 20 marca Szwedzi spalili miasto”.

Takie ubrania nosili mieszkańcy Bezdieża i okolic

Takie ubrania nosili mieszkańcy Bezdieża i okolic

Kolejne straty miasteczko poniosło w 1771 roku, podczas zwycięskiej bitwy stoczonej we wrześniu przez konfederatów barskich pod dowództwem W. Księcia Litewskiego Michała Kazimierza Ogińskiego. W związku z tym wydarzeniem, warto powiedzieć o bardzo ciekawym zabytku, który przetrwał do dziś. Jest to przydrożna kolumna upamiętniająca Konstytucję 3 Maja.

Tak wyglądały przyrządy zapewniające dziecku bezpieczeństwo, gdy matka jest zajęta pracą

Tak wyglądały przyrządy zapewniające dziecku bezpieczeństwo, gdy matka jest zajęta pracą

Na skraju cmentarza, położonego na pagórku na północny zachód od wsi, przy drodze do Chomska, stoi mocno zdewastowana kapliczka słupowa. Z końca XVIII wieku, trójkondygnacyjna, murowana z cegły, czworoboczna, nakryta czterospadowym daszkiem. W dolnej kondygnacji znajdują się głębokie wnęki, zaś w górnej otwarte arkady, na których opiera się daszek.Pracownice muzeum demonstrują poszczególne etapy pozyskiwania nici lnu

Kapliczkę wzniesiono dla upamiętnienia Konstytucji 3Maja oraz wydarzenia, które umieściło Bezdzież na kartach naszej narodowej historii. Chodzi o bitwę konfederatów barskich, do której doszło w dniu 6 września 1771 roku. Wojska litewskie pod dowództwem hetmana Michała Kazimierza Ogińskiego rozbiły tu korpus rosyjski generała Albiczewa.

Kapliczka stoi na wzniesieniu, z którego Ogiński jakoby rozpoczął atak na Bezdzież. Sam cmentarz założono dopiero na początku XX wieku”

Grzegorz Rąkowski, „Czar Polesia”, Rewasz, Pruszków 2001

Kolumna – źródło: forum.globus.tut.by

Kolumna – źródło: forum.globus.tut.by

W Bezdzieżu są również dwie zabytkowe świątynie. Drewniana barokowa cerkiew p.w. Świętej Trójcy, uważana za jedną z najładniejszych na Polesiu, zbudowana w 1784 roku jako unicka i przejęta w 1865 r. przez prawosławie. I klasycystyczny kamienny kościół katolicki, również p.w. Trójcy Świętej, wzniesiony w 1820 roku przez prałata Antoniego Gedroica na miejscu wcześniejszego, drewnianego z XVI w.

Tekst i foto

Anna Godunowa

 

Udostępnij na:

Skomentuj

Twój e-mail nie zostanie opublikowany