Jasieniec to dawna wieś szlachecka i centrum nieistniejącego już folwarku, położona nad rzeką Serwecz, przy drodze prowadzącej z Horodyszcza do Tuhanowicz, w żyznej i malowniczej okolicy. Niegdyś wchodziła w skład dóbr Poniatowskich.
O Jasieńcu pisaliśmy już przy okazji artykułu poświęconego Joachimowi Litaworowi Chreptowiczowi, który właśnie tutaj przyszedł na świat. Joachim Chreptowicz (4 stycznia 1729 – 4 marca 1812) był wybitnym mężem stanu i działaczem publicznym, ostatnim kanclerzem wielkim litewskim za panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Zasłynął jako założyciel słynnej biblioteki w Szczorsach oraz jeden z twórców Komisji Edukacji Narodowej – pierwszej w Europie państwowej instytucji prowadzącej systematyczną działalność na rzecz oświaty publicznej.
Do wybuchu I wojny światowej Wereszczakowie mieszkali w Jasieńcu w starym murowanym dworze. Jego środkowa część pochodziła prawdopodobnie z XVIII wieku, natomiast pozostałe pomieszczenia dobudowano później. Budynek miał plan prostokąta, był trójosiowy i posadowiony na niskiej podmurówce. Od frontu znajdował się okazały portyk wsparty na dwóch parach masywnych kolumn. Zwieńczone stylizowanymi kapitelami kolumny podtrzymywały gładkie belkowanie oraz trójkątny fronton z niewielką tarczą pośrodku i wąskim oknem poddasza.
Do centralnej części budynku dobudowano boczne skrzydła, nakryte dwuspadowymi dachami z niewielkimi szczytami. Fasady dworu pozbawione były dekoracyjnych zdobień. Od strony ogrodowej do głównego korpusu przylegał taras, natomiast część środkową przykrywał wysoki czterospadowy dach gontowy z dwoma symetrycznie rozmieszczonymi kominami. Po prawej stronie dworu stała parterowa oficyna z wysokim dachem krytym gontem.
Majątek w Jasieńcu został opisany w drugim tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego. Niestety, nie zachowały się informacje dotyczące wystroju wnętrz dworu. Po II wojnie światowej budynek został rozebrany. Do dziś, pośród pozostałości dawnego parku, stoją jedynie ruiny zabudowań gospodarczych.
W XIX wieku w Jasieńcu znajdowały się również młyn oraz drewniana cerkiew pw. św. Mikołaja Cudotwórcy. Dwór otaczał rozległy park krajobrazowy, założony głównie z rodzimych gatunków drzew. Jego pozostałości zachowały się do naszych czasów. Miejsce dawnego majątku ma niewątpliwie wartość historyczną i zasługuje na objęcie ochroną konserwatorską.
Wieś otaczają rozległe łąki, a okolica zachowała wyjątkowy spokój i naturalny charakter. Miejsce to emanuje niezwykłą atmosferą, którą trudno opisać słowami. Baranowicki historyk i krajoznawca Michaił Malinowski wysunął hipotezę, że właśnie na terenie dzisiejszego Jasieńca znajdowała się pierwsza rezydencja Mendoga, co – jego zdaniem – miało stanowić początek białoruskiego narodowego etosu.
Obecnie Jasieniec znany jest przede wszystkim z niezwykłego źródła „Kipiatok” („Wrzątek”). Woda wypływająca ze źródła przez cały rok utrzymuje temperaturę od 6 do 9°C. Charakteryzuje się wysoką jakością, a jej mineralizacja wynosi 237 mg/l. Źródło jest hydrologicznym pomnikiem przyrody.
Jasieniec to doskonałe miejsce na rodzinne wycieczki i spokojne spacery. Wśród starych drzew oraz pozostałości dawnego majątku wciąż żyją tajemnice i legendy minionych czasów, a niezwykłe źródło i ciche uliczki niemal wyludnionej wsi tworzą atmosferę spokoju, bliskości natury i dawnego Polesia.
Z Jasieńca – Redakcja
Źródla:
Roman Aftanazy, II tom Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej
https://polesie.org/11704/joachim-litawor-chreptowicz-herbu-odrowaz-z-jasienca/..
https://orda.of.by/.lib/nesterchuk/zppb/79?m=63.5,49.9
https://orda.of.by/.lib/nesterchuk/zppb/80
Foto: Echa Polesia, czerwiec 2026r.
