Już po raz szósty miłośnicy muzyki organowej będą mogli uczestniczyć w wyjątkowym wydarzeniu, które w ostatnich latach stało się jednym z najważniejszych festiwali muzyki sakralnej i klasycznej na Białorusi. Festiwal Ars Magna Organi („Wielka sztuka organowa”) rozpocznie się 30 maja i potrwa aż do 4 października 2026 roku. W tym czasie w dziewięciu kościołach zabrzmi blisko sto koncertów wykonywanych na historycznych instrumentach, często będących prawdziwymi zabytkami europejskiej kultury muzycznej.
Tegoroczna edycja będzie największą w historii festiwalu. Organizatorzy zaplanowali 97 koncertów w świątyniach w Pińsku, Łohiszynie, Różanie, Prużanie, Niedźwiedzicy, Janowie Poleskim, Lidzie, Iwiu i Porzeczu. Oprócz organów podczas niektórych koncertów usłyszymy również klawesyn, fortepian oraz muzykę kameralną. Co szczególnie ważne, wstęp na wszystkie wydarzenia pozostaje bezpłatny.
Ars Magna Organi to jednak coś więcej niż tylko cykl koncertów. Festiwal od początku swojego istnienia związany jest z ideą ochrony i popularyzacji historycznych organów. Wiele instrumentów znajdujących się w białoruskich kościołach przez dziesięciolecia pozostawało zapomnianych lub wymagało kosztownej renowacji. Dzięki zainteresowaniu muzyków, konserwatorów i lokalnych społeczności część z nich odzyskała dawny blask.
Historia organów na ziemiach Wielkiego Księstwa Litewskiego liczy ponad sześćset lat. Instrumenty te obecne były nie tylko w wielkich miastach, ale również w niewielkich świątyniach Polesia i Nowogródczyzny. Po rozbiorach Rzeczypospolitej, a później w czasach sowieckich, tradycja organowa zaczęła zanikać. Wiele instrumentów zostało zniszczonych lub rozebranych. Dopiero w ostatnich latach obserwujemy prawdziwy renesans muzyki organowej.
Pińsk – serce festiwalu
Szczególne miejsce na festiwalowej mapie zajmuje Pińsk. To właśnie tutaj znajduje się jeden z najcenniejszych instrumentów na Białorusi – organ w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Zbudowany w 1836 roku przez Wojciecha Grodzickiego, a następnie rozbudowany przez warsztat Wacława Biernackiego, zachwyca bogactwem brzmienia i należy do największych historycznych organów w kraju.
Nie mniej interesujące są organy w Różanie, które po gruntownej renowacji zabrzmiały po raz pierwszy od około dziewięćdziesięciu lat. To jeden z najstarszych zachowanych instrumentów barokowych na Białorusi. Wyjątkowe organy można usłyszeć również w Niedźwiedzicy, gdzie zachował się niemal niezmieniony instrument z 1912 roku, a także w Iwiu i Nowogródku.
Koncerty Ars Magna Organi odbywają się w zabytkowych kościołach, których architektura i akustyka tworzą niepowtarzalny klimat. Dla wielu słuchaczy jest to nie tylko spotkanie z muzyką najwyższej próby, ale również okazja do odkrywania historii dawnych świątyń i miejsc związanych z wielokulturowym dziedzictwem Polesia oraz ziem dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Festiwal z roku na rok przyciąga coraz większą publiczność. Pokazuje, że organy nie są jedynie instrumentem liturgicznym, lecz także ważną częścią naszego dziedzictwa kulturowego. Dzięki takim inicjatywom dawne instrumenty odzyskują głos, a wraz z nim powraca pamięć o bogatej tradycji muzycznej naszych ziem.
Red.
Foto: https://catholicnews.by/wp-content/uploads/2019/05/pinsk_organ_1.jpg
Powiązane artykuły:
