REZERWATY POLESKIE

WYGOSZCZAŃSKI REZERWAT HYDROLOGICZNY

Rezerwat hydrologiczny „Wygoszczańskie” został utworzony w roku 1968 na powierzchni 934,0 tys. ha celem zacho­wania w stanie naturalnym części Bagien Wygoszczańskieh regulujących gospodar­kę wodną rzek: Szczara, Griwda i Cna.

„Wygoszćzańskie” jest największym re­zerwatem hydrologicznym na terenie Bia­łorusi. Jest też wzorcowo zarządzanym kompleksem obejmującym największe bagna poleskie. Obszar rezerwatu z półno­cy na południe wynosi 21 km, zaś z zacho­du na wschód – 43 km. Średnia wysokość nad poziomem morza wynosi tutaj 152-153 m. Większą część terenu stanowią zabagnione, płaskie równiny jeziorno-aluwialne ze sporadycznie występującymi wyżynami i pasmami piaszczystymi. Część rezerwatu co nizinne bagna z gruntami torfowo-bagiennymi. Zachowało się tutaj duże Jezioro Wygoszczańskie (26 km kwadr.). Najwięk­sza jego głębokość to 23 m., zaś głębokość średnia – 1,2 m., z kubaturą wody 32,1 mln m. sześć, i powierzchni wodozbiorczej 87,1 km kwadr, (wraz z powierzchnią jeziora). Jest to jezioro eutrofowe z mineralizacją wody do 124 mg/l i przejrzystości do 0,5 m.

Na terenie rezerwatu jest również Jezioro Bobrowskie i Jezioro Łuniewskie. W gra­nicach rezerwatu znajduje się także dolina rzeki Szczara (2.4 km) i Kanał Ogińskiego.

Występują tu lasy złożone z brzozy pu­szystej i czarnej olchy. Na północy, na górnym bagnie znajduje się również masyw sosnowy o powierzchni 400 ha. Na brze­gach Jeziora Wygonowskiego są trzęsawi­ska do szerokości 150 m.

Flora rezerwatu liczy ponad 250 gatun­ków roślin. Zachowały się tutaj masywy bagien nizinnych, przejściowych i górnych. Występuje tu 11 rodzajów roślin i grzy­bów, jak np. arnika górska, baraniec po­spolity, wierzba, lilia, cebula niedźwiedzia, trufla letnia i inne wpisane do księgi gatun­ków chronionych. Flora rezerwatu skupia też dużą ilość traw leczniczych, jak np. ta­tarak, mięta pieprzowa, bagno i inne.

Bagienne biocenozy bogate są w żurawi­nę, czarną jagodę, borówkę bagienną (uro­dzaj żurawiny wynosi do 200 kg/ha). Na terenie rezerwatu występują duże zasoby sapropelu (97,3 min m. sześc.) i torfu (250 min m. sześc.).

Znajduje się tutaj ponad 50 gatunków ssaków i 217 gatunków ptaków. Spośród gatunków chronionych spotkać można 5 gatunków ssaków, 51 gatunek ptaków, 2 gatunki gadów, 16 gatunków płazów i 13 gatunków bezkręgowców. Rezerwat jest miejscem sezonowych migracji ptaków wodnych. W rezerwacie wiją gniazda po­pulacje szpaków pospolitych oraz srok, za­notowano obecność rzadkich ptaków: sępa kasztanowatego, korowarki i innych. Wy­stępuje tu orzeł-bielik i sowa brodata – wy­mierające gatunki fauny Polesia, licznie występują łosie oraz bobry. Tereny bagien­ne są również naturalnym miejscem wystę­powania żmii pospolitej.

ZAWISZCZANSKI REZERWAT BIOLOGICZNY

Jednym z typowych jezior poleskich jest Jezioro Zawiszczańskie znajdujące się w basenie rzeki Pina. Jego powierzchnia wynosi 1.3 km kwadr., długość 1,7 km, szerokość 1,0 km. Jest to jezioro położone w podłużnej kotlinie, o długości linii brzego­wej 4,4 km. Brzegi, mające wysokość do 1 m, miejscami są zabagnione.

pn1Okoliczne krajobrazy charakteryzują się mnogością unikatowych lasów brzozowych i olchowych. Na wyżynach występują lasy sosnowe, a na gruntach karbonatowych – dąbrowy.

W granicach opisywanego terytorium mieści się rezerwat „Zawiszczanie”. Na te­renie rezerwatu leżą 4 malownicze jeziora leśne: Okunino, Karasino, Bezimienne i Białe.

Zawiszczański masyw leśny jest najwięk­szym – w sensie wymiarów – obszarem leśnym w strefie niskiego i środkowego prądu rzeki Prypeć (leży na terytorium Ukrainy i obwodu brzeskiego). W więk­szości występują tu lasy liściaste, mieszane i sosnowe. Znajdziemy również wszystkie rodzaje lasów brzozowych.

Lasy sosnowe są drugą podstawową grupą roślinności leśnej rezerwatu. Naj­częściej występującym rodzajem sosny jest sośniak borówkowy. Spotkać możemy rów­nież bardzo rzadkie w regionie asocjacje, sybformację lasów choinkowo-sosnowych, gdzie spotyka się różnorodność roślin trawiastych, bezkręgowców, ptaków i gryzoni. Liczne pasma i spuszczone wydmy poro­śnięte są bardzo bogatą i różnorodną w sensie typologicznym kategorią lasów liściasto-sosnowych-orlticowo-zielenomoszno-szczawiową. Wraz z ?*>sną rośnie tu dąb. lipa drobnoliściasta. grab pospolity i klon ost roi istny.

Dużą ilością chronionych roślin odzna­czają się również dobrze zachowane i doj­rzałe dąbrowy reprezentowane przez orlicowo-borówkowe, podagrycznikowo-szczawiowe i paprociowo-pokrzywowe.

W rezerwacie znajdziemy też inne grupy roślin leśnych jak jesiony i olszyny. Wystę­puje tu ogółem 49 gatunków roślin leśnych. Spotkamy rośliny i grzyby znajdujące się pod ścisłą ochroną, jak np.: kadzidło sar­mackie, irys syberyjski, pantofelek Wenus prawdziwy (I kategoria), lilia, kopystka po­spolita. Ponadto odnotowano 9 gatunków z listy dzikich, dekoracyjnych, żywnościo­wych oraz innych wartościowych gatunków roślin, wymagających ochrony profilaktycz­nej i racjonalnego wykorzystywania.

Rzeka Jasiołda

Rzeka Jasiołda

Na obszarze rezerwatu występują prak­tycznie wszystkie grupy zwierząt Białorusi. Napotkamy 41 gatunek ssaków i gryzoni, m.in.: polniki pospolite i rude, mysz minia­turową, koszatkę leszczynową. Liczebność tego ostatniego gatunku wynosi ok. 4% całej występującej w RB populacji tych drobnych ssaków.

Ornitofauna reprezentowana jest przez 83 gatunki. Znajdziemy tu dużą liczbę ptaków drapieżnych. Tereny leśne i bagna wyróżniają się wysoką gęstością gnieżdże­nia się nocnych ptaków drapieżnych. Gęstość gnieżdżenia się sowy szarej wynosi 1 parę na 1 km kwadr.

Do występujących tutaj gadów zalicza się węża pospolitego, żmiję pospolitą, żółwia bagiennego, padalca, jaszczurkę i 12 gatunków ziemnowodnych.

Ichtiofauna reprezentowana jest przez prawie 20 gatunków. W jeziorach 30-40% biomasy ryby wynosi gustiera, 10-12% płoć i wzdręda. W jeziorach w dużych ilo­ściach zamieszkują raki rzeczne.

Ogólnie, pośród przedstawicieli fauny 18 gatunów znajduje się pod ochroną państwa, a m.in.: borsuk, koszatka lesz­czynowa, bąk duży, czapla biała, kraska, orzeł-karzeł, dzięcioł zielony, żuraw szary, żółw bagienny, paź królowej, szczypawka błyszcząca, a także admirał i sum.

REZERWAT BIOLOGICZNY „ZWANIEC”

Rezerwat znajduje się w południowo-zachodniej części powiatu drohiczyńskiego, a jego ogólna powierzchnia wynosi 10.460 ha. Stworzony został w celu zachowania i odnowy unikatowego krajobrazu natural­nego białoruskiego Polesia.

Cały ten teren, według rodzaju repre­zentowanych tutaj gatunków roślin, można umownie podzielić na dwie części. Wygląd świata roślinnego środkowej części opisywa­nego masywu określa młodniak brzozowy, łąki drobnokonturowe na niedużych wy­spach wśród otwartej trawiastej przestrzeni, bagna trzcinowo-turzycowate, wierzby po­pielcowo, a także wierzba rozmarynolistna. Występują tutaj również gatunki szeroko-listne: dąb, grab, lipa, jesion, klon oraz inne gatunki drzew i krzaków, jak np. Osika, olcha, wierzba, leszczyna, kruszyna łamli­wa, kalina, trzmielina brodawkowata. Na pagórkach porośniętych krzakami, spora­dycznie, w kępach lub pojedynczo, rosną rzadkie znajdujące się pod ochroną rośliny: pantofelek Wenus prawdziwy (żółty) tajnik. Z roślin podlegających ochronie profilak­tycznej sporadycznie spotyka się dzwonek brzoskwiniolistny, a częściej – pierwiosnek.

pn3Populacja ssaków charakteryzuje się sto­sunkowo niewielką różnorodnością i ilo­ścią. Z cennych gatunków myśliwskich na terenie rezerwatu stale zamieszkują dziki, łosic i sarny, jest także lis, wilk, pies szopowy oraz zając. Zwierzęta mieszkające pod wodą to bobry, wydry, norki amerykańskie, z rzadka piżmoszczury. Spośród ptaków najczęściej występują gajówki szare i ogro­dowe, trznadle pospolite, drozdy (czarny i śpiewający), kwiczoły, świstunki, szpaki pospolite, koniki leśne, sikorki duże, koskpiarze zielone, zięby, sroki wilgi, socze­wice pospolite, słowiki, gołębie grzywacze oraz kukułki. Do gatunków chronionych należą: borsuk, srokosz, pustułka pospoli­ta, podróżniczek, trznadel ogrodowy, po­gonisz mały, puchacz, żuraw szary, sowa bagienna, trzciniak i inne. Występuje tutaj także żółw bagienny i żaba trzcinowa.

 

Autorzy: Jewgienij N. MieszeczkoAndriej A. Gorbacki

Redakcja: Leonid A. Cuprik

Foto: Aleksiej Dubrowski

Udostępnij na:

Musisz być zalogowany aby komentować Login