25 km od Baranowicz, pośród pól i łąk stoi niewielkie gospodarstwo. Drewniany dworek z gankiem, na przeciwko niego piętrowy spichlerz kryty strzechą, a obok obora i gumno. To jest właśnie Zaosie – miejsce, w którym 24 grudnia 1798 roku urodził się Adam Mickiewicz a dziś znajduje się tu Muzeum poświęcone jego osobie. W latach 1996-1998 odtworzono tu zespół zabudowań folwarku. Rekonstrukcji dokonano w oparciu o ryciny Edwarda Pawłowicza z 1843 r., a urządzony dworek został według opisów zawartych w „Panu Tadeuszu”.
Zespół składa się z krytego strzechą dworku, obory, studni z żurawiem, piętrowego podcieniowego spichlerzyka oraz drewnianego ogrodzenia z bramą Muzeum posiada dziś ponad 600 eksponatów. Zwiedzającym muzeum przewodnik opowiada o historii dworku. W lecie 1799 roku Zaosie w spadku po stryju Bazylim otrzymał ojciec Adama Mikołaj Mickiewicz i jego siostra Barbara. We wrześniu 1799 roku w Zaosiu zamieszkał Mikołaj ze swoją żoną i dziećmi. W 1806 r. roku ojciec Adama Mickiewicza przekazał swoje prawa do Zaosia mężowi swojej siostry Barbary Wincentemu Stypułkowskiemu. Jednak młody Adam Mickiewicz razem z braćmi przyjeżdżał do Zaosia spędzić u cioci wakacje w latach 1801–1810. Także po śmierci ojca Adama w 1812 r. matka wysyłała całą czwórkę swoich dzieci na wakacje do Zaosia. „Adam z braćmi przyjeżdżał tu co lato. Ciotka miała sześcioro dzieci, więc po podwórku latała ich dziesiątka”. Zamieszkiwali wtedy na piętrze spichlerzyka Adam Mickiewicz przyjeżdżał do Zaosia także później, gdy był już nauczycielem w Kownie. W latach 1841–1847 Zaosie dzierżawił doktor Ignacy Zan i wtedy też w 1841 roku odwiedził Zaosie po powrocie z zesłania jego brat Tomasz Zan.
W 1853 roku Zaosie zostało skonfiskowane Stypułkowskim przez rząd Rosji. Do początku XX w. przetrwał tylko spichlerz. Resztki zabudowań dworskich zostały zniszczone podczas I wojny światowej, gdy przez trzy lata w okolicy Zaosia przebiegała linia frontu. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z 1921r. wymienia folwark Zaosie jako zniszczony i niezamieszkały. W 1927 Wojsko Polskie z garnizonu Baranowicze wzniosło tu pomnik z brązu poświęcony Adamowi Mickiewiczowi. Został on rozebrany podczas odbudowy dworu. W latach 1996-1998 otworzono zespół zabudowań dworku i muzeum Adama Mickiewicza.
Red
Powiązane artykuły:
